Tel. 02-574-0555, 02-574-6556, 02-984-4568
info@dental-tmd.com | facebook

หากท่านมีอาการของ TMD ท่านจะสามารถช่วยตนเองก่อนมาพบทันตแพทย์ ได้อย่างไร

 

หากท่านมีอาการของ TMD
ท่านจะสามารถช่วยตนเองก่อนมาพบทันตแพทย์ ได้อย่างไร

   1. Exercises การบริหารขากรรไกร ทุกท่าที่จะแนะนำดังต่อไปนี้ ใช้หลักการของการรักษาแนวออโธเปดิกส์ (Orthopedics) ซึ่งได้แก่การดึงกล้ามเนื้อ หรืออวัยวะที่ปวดเมื่อย เพื่อช่วยบรรเทาความเจ็บปวดก่อนที่จะไปพบทันตแพทย์

      1.1 สำหรับท่านที่มีอาการ เจ็บปวดของกล้ามเนื้อแก้ม หรือ ข้อต่อขากรรไกร
ให้พูดคำว่า "เอ็ม" หรือตัวอักษร  ”M" ในภาษาอังกฤษ
ขณะพูดคำว่า "เอ็ม" ฟันทุกซี่จะไม่กระแทกกัน การบริหารท่านี้จะช่วยลดความเจ็บปวดของกล้ามเนื้อที่ใช้หุบปาก และความเจ็บปวด ของข้อต่อขากรรไกร ทำวันละหลาย ๆ ครั้ง ครั้งละ 4 - 5 นาที จนกว่าจะได้รับการใส่เครื่องมือปรับขากรรไกร (The BKK Splint ) จากทันตแพทย์ ฝึกทำวันละหลาย ๆ ครั้ง โดยเฉพาะขณะที่มีความรู้สึกว่ามีภาวะกดดันหรือความเครียด

      1.2 สำหรับท่านที่มีอาการ เจ็บปวดของกล้ามเนื้อแก้ม อ้าได้น้อย ประมาณ 1-2 นิ้วของคนไข้ (มีความเจ็บปวดของกล้ามเนื้อที่ใช้หุบปาก ที่หน้าหู หรือมุมกราม)  ทุกเช้าท่านอ้าปากไม่ขึ้น  เมื่อเวลาผ่านไปตอนสายๆ จึงจะดีขึ้น ท่านรู้สึกเจ็บขณะกัดอาหาร - ให้ใช้นิ้วชี้ นิ้วกลาง และนิ้วนางของมือซ้ายและขวา ทำการนวดกดจุดที่ปวด 15-30 นาที (อ่านบทความเรื่อง  Orthopedic Massage) สลับด้วยการประคบด้วยผ้าร้อนและเปียก 15-20 นาที โดยเฉพาะ ตอนเช้า จะช่วยให้ท่านลดความเจ็บปวดของกล้ามเนื้อที่ใช้หุบปาก จึงเหมาะสำหรับผู้ที่นอนกัดฟันเป็นประจำ นอกจากนี้ยังช่วยให้กล้ามเนื้อทำงานประสานกัน (coordination) ได้ดีขึ้นอีกด้วย ท่านจะสังเกตุเห็นได้ว่าท่านอ้าปากได้กว้างและตรงขึ้น พอที่จะพิมพ์ปากได้

     1.3   ถ้าท่านมีประวัติว่าเคยขากรรไกรค้าง หุบไม่ลง ต้องได้รับการช่วยเหลือจากผู้อื่น หรือต้องขยับขากรรไกรของท่านไปมา จนสามารถหุบปากได้ ให้ฝึกอ้าปาก - หุบปากหน้ากระจก อาจยืนหรือนั่งก็ได้ อ้าปากอย่างช้าๆ ใช้นิ้วชี้ นิ้วกลาง และนิ้วนางของมือซ้ายและขวา กดที่บริเวณหน้าหู ให้แน่น เพื่อช่วยเสริมความแข็งแรงของเอ็นที่ห่อหุ้มข้อต่อขากรรไกร (supporting of the joint capsule) ขณะอ้า และหุบปาก  เพื่อช่วยประคองข้อต่อขากรรไกร บังคับให้ข้อต่ออยู่ในเบ้า ขณะอ้าและหุบปาก บังคับขากรรไกรให้เคลื่อนไหวให้เป็นเส้นตรง (Straight line) ไม่แกว่งไปมาทางซ้ายหรือทางขวา (Deviation) โดยอ้าให้กว้างที่สุดเท่าที่จะทำได้ ไม่ต้องกลัวขากรรไกรค้าง แล้วนับ 1-5 วินาทีทำวันละ 4 - 6 ครั้ง ครั้งละ 5 นาที การบริหารท่านี้จะช่วยให้เอ็นที่ห่อหุ้มข้อต่อ และกล้ามเนื้อแข็งแรงขึ้น ทำงานประสานกัน (coordination) ได้ดีขึ้น  ท่านจะสังเกตุเห็นได้ว่าท่านอ้าปากได้กว้าง และตรงขึ้น   ไม่ค้าง
     
 การใช้มือดันที่ใต้คาง ขณะหาว ไม่ใช่วิธีที่ถูกต้องในการป้องกันการอ้าปากค้าง
 
     1.4   ถ้าท่านมีเสียงดังผิดปกติในข้อต่อขากรรไกร (Clicking) ขณะอ้าปากและหุบปาก  ให้ฝึกอ้าปาก - หุบปากหน้ากระจก อาจยืนหรือนั่งก็ได้ อ้าปากอย่างช้าๆ ใช้นิ้วชี้ นิ้วกลาง และนิ้วนางของมือซ้ายและขวา กดที่บริเวณหน้าหู เพื่อช่วยประคองข้อต่อขากรรไกร ขณะอ้าปากบังคับขากรรไกรให้เคลื่อนไหวให้เป็นเส้นตรง (Straight line) ไม่แกว่งไปมาทางซ้ายหรือทางขวา (Deviation) โดยอ้าให้กว้างที่สุดเท่าที่จะทำได้ โดยไม่มีเสียง (ไม่ต้องให้กว้างที่สุด)
    ขณะอ้าและหุบปาก ให้ยื่นคางไปข้างหน้าไว้ตลอดเวลา จนกระทั่งหุบปากได้สนิท (ฟันหน้าบนจะสบกับฟันหน้าล่างพอดี Edge to Edge bite)  ทำบ่อยๆ จนกว่าท่านจะได้รับ The BKK Splint จากทันตแพทย์   การบริหารท่านี้จะช่วยลดเสียงดังผิดปกติในข้อต่อขากรรไกร ขณะอ้าปากและหุบปากได้
 
 
   2.  ให้เปลี่ยนไปรับประทานอาหารอ่อนชั่วคราว งดอาหารแข็ง เหนียว กรอบ งดหมากฝรั่ง งดเว้นการดำน้ำ (เพราะการดำน้ำท่านต้องใช้ฟันหน้ากัด Mouth piece ของเครื่องช่วยหายใจ ทำให้มีแรงกดเข้าสู่ข้อต่อขากรรไกรมากเกินกว่าที่ ข้อต่อจะรับได้)

   3. ฝึกรักษาอิริยาบท  (Posture) ที่ดี โดยเฉพาะท่านที่ต้องทำงานหน้าจอ Monitor เป็นเวลานานๆ หลายๆ ชั่วโมงต่อวัน
 การฝึกรักษาอิริยาบท (Posture) ที่ดี สามารถทำได้โดยฝึกดังนี้

3.1 ยืนหรือนั่งตัวตรงเสมอให้หู และไหล่ อยู่ตรงกันในแนวดิ่ง
3.2 ตามองตรง (Upright Head Posture)
3.3 เมื่อนั่งบนเก้าอี้ทำงาน ให้ใช้ผ้าเช็ดตัวขนาดกลางม้วนเป็นวงกลมใส่ไว้ระดับเอว (เหนือก้นเล็กน้อย) เรียกว่า Lumbar support จะช่วยให้แผ่นหลังตรง กระดูกสันหลังจะรับน้ำหนัก ลำตัวท่อนบนและศีรษะได้ดีขึ้น   
3.4 ยืนพิงกำแพงตัวตรง ให้หู และไหล่ อยู่ตรงกันในแนวดิ่ง วางหนังสือ 1 เล่มไว้บนศีรษะ เลี้ยงไว้ อย่าให้หนังสือตกจากศีรษะ ฝึกบ่อยๆ ให้ได้ 5 นาที/ครั้ง
    4. ท่านที่มีอาการ Migraine ให้ใช้ผ้าขนหนูชุบน้ำเย็น ประคบศีรษะขณะที่มีอาการเจ็บปวด และทำการนวดแบบออโธเปดิกส์ Orthopedic Massage ที่กล้ามเนื้อที่เกี่ยวข้อง

หมายเหตุ : การยืนหรือนั่งตัวงอ ยื่นคาง จะทำให้น้ำหนักของศีรษะตกไปทางด้านหน้า กระดูกสันหลังจะถูกกดให้โค้งไปทางด้านหน้าตามน้ำหนักของศรีษะ ทำให้กล้ามเนื้อคอและหลัง ต้องทำงานหนัก เพราะต้องออกแรงดึงสู้กับน้ำหนักของศรีษะ (ประคอง) อยู่ตลอดเวลา
การยืน เดิน หรือนั่งตัวเอียงไปข้างใดข้างหนึ่ง จะทำให้น้ำหนักของศรีษะตกเอียงไปทางด้านข้าง ข้างใดข้างหนึ่ง กระดูกสันหลังจะถูกดึงให้โค้งไปทางด้านนั้น (เห็นได้ชัดในภาพถ่าย X-ray ปอด)   ทำให้กล้ามเนื้อคอและหลัง ต้องทำงานหนักข้างเดียว เพราะต้องออกแรงดึงสู้กับน้ำหนักของศรีษะ อยู่ตลอดเวลา
คนไข้ทั้งสองกลุ่มนี้ เหมาะกับการนวดแบบ ออโธเปดิกส์ เป็นอย่างยิ่ง รวมถึงการนอนตกหมอนด้วย
คำถาม:   หากได้รับการรักษาจนไม่มีอาการต่างๆแล้ว อาการดังกล่าวนั้นจะหายตลอดไปหรือไม่
ตอบ:
   ในคนไข้บางราย เมื่อได้รับการรักษาจนอาการดีขึ้นแล้ว ก็อาจจะกลับมาเป็นใหม่ได้อีก เช่น Clicking หรือเสียงกึกกักจากข้อต่อขากรรไกร แต่อย่างไรก็ตาม วิทยาการสมัยใหม่สามารถช่วยให้ท่านมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น ช่วยให้ท่านอ้าปากได้กว้างขึ้น ไม่แกว่งไปมา ไม่อ้าปากค้างเวลาหัวเราะและเวลาหาวนอน ทำให้ประสิทธิภาพในการบดเคี้ยวและระบบการย่อยอาหารดีขึ้น
 
ข้อควรทราบ
 
 ท่านที่มีความผิดปกติของข้อต่อขากรรไกร เช่น มีเสียงดังผิดปกติในข้อต่อขากรรไกร Clicking ขณะอ้าปากและหุบปาก แม้จะไม่เจ็บปวด   ควรทราบว่า ท่านต้องการการรักษาโดยการใส่ The BKK Splint แล้ว สัญญาณอันตรายดังขึ้นแล้ว
แพทย์ ทันตแพทย์ และทันตแพทย์จัดฟันบางท่านอาจมองข้ามอาการนี้ หรือเพียงจ่ายยาให้ และไม่แนะนำการรักษาที่ถูกต้อง ท่านควรทราบว่าอาการเหล่านี้จะไม่มีทางหายไปเอง ตรงกันข้ามข้อต่อขากรรไกรจะเข้าสู่พยาธิสภาพระยะต่อไป (อ่าน see Stage 1-6 Course of Internal Derangements) จะเกิดผลเสียต่างๆ ตามมาแก่ข้อต่อขากรรไกร  เช่นการทะลุของกระดูกอ่อน Articular disc การละลายของข้อต่อขากรรไกร Condylar Resorption  และอวัยวะอื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง จะมีการเสื่อมอย่างรวดเร็ว จนไม่มีทางที่จะแก้ไขได้
 
REV. 2012.07
File :    หากท่านมีอาการของ TMD ท่านจะสามารถช่วยตนเองก่อนมาพบทันตแพทย์ ได้อย่างไร

 

ปรัชญาการรักษาของทันตแพทย์ชวาล สมศิริ

กรณีศึกษา : การรักษาความผิดปกติของข้อต่อขากรรไกร ตามปรัชญาการรักษาของทันตแพทย์ชวาล สมศิริ (1987-1994 มหาวิทยาลัยแฟรงค์เฟิร์ต ประเทศเยอรมนี) เรื่อง ปรัญชาการรักษาของทันตแพทย์ชวาล สมศิริ กับกรณีของ Katie G.

Read more...